دلالت عينى دلالت لفظ بر معناى مساوى موضوع له دلالت عينى ، عبارت است از دلالت لفظ بر معناى مساوى موضوع له ، مثل : دلالت لفظ « اثنين » ، بر معناى « نصف الاربعة » ( نصف عدد چهار ) . بنابراين ، تفاوت مدلول عينى با مطابقى فقط در مفهوم است ، و گرنه در مصداق خارجى ، هر دو عين يكديگر هستند . نكته : دلالت لفظى ، در يك تقسيم‌بندى ، به مطابقى ، تضمنى و التزامى و در تقسيم‌بندى ديگر ، به صريحى ، اقتضايى ، اشاره و عينى منقسم مىشود . رشاد ، محمد ، اصول فقه ، ص 73 و 75 . دلالت غير لفظى دلالت بر يك شىء بدون وساطت دالّ لفظى دلالت غير لفظى ، مقابل دلالت لفظى بوده و عبارت است از ايجاد معنا در ذهن مخاطب ، بدون واسطه قرار دادن لفظ ، خواه واسطه غير لفظى در ميان باشد ، مانند : دلالت علايم راهنمايى و رانندگى بر مقصود واضع آنها ، و خواه واسطه‌اى در بين نباشد ، مانند : دلالت وجود خارجى اشيا بر معانى خود در ذهن مخاطب . مظفر ، محمد رضا ، المنطق ، ص 35 . زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 5 . رشاد ، محمد ، اصول فقه ، ص 5 . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 1 ، ص 361 . فخر رازى ، محمد بن عمر ، المحصول فى علم اصول الفقه ، ج 1 ، ص 193 . آمدى ، على بن محمد ، الإحكام فى اصول الأحكام ، ج 1 ، ص 17 . دلالت لزومى ر . ك : دلالت التزامى دلالت لغوى ر . ك : دلالت لفظى دلالت لفظ ر . ك : دلالت لفظى دلالت لفظى دلالت بر يك شىء به وسيله دالّ لفظى دلالت لفظى ، عبارت است از دلالت لفظ بر معنا ، در صورتى كه منشأ دلالت وضع واضع باشد ، به‌گونه‌اى كه به مجرد شنيدن لفظ ، معناى آن به ذهن شنونده بيايد ؛ بنابراين ، دلالت لفظى منوط به علم به وضع است . مظفر ، محمد رضا ، المنطق ، ص 38 و 39 . قطب الدين رازى ، محمد بن محمد ، تحرير القواعد المنطقيّة فى شرح رسالة الشّمسيّة ، ص 28 . سهروردى ، يحيى بن حبش ، منطق التلويحات ، ص 3 . نصير الدين طوسى ، محمد بن محمد ، اساس الاقتباس ، ص 61 . صدر الدين شيرازى ، محمد بن ابراهيم ، منطق نوين ، ص 4 . ملا عبد اللّه بن حسين يزدى ، الحاشية ، ص 23 . خوانسارى ، محمد ، منطق صورى ، جزء 1 ، ص 59 . ابن سينا ، حسين بن عبد اللّه ، الشفاء - المنطق ، ج 1 ، جزء 5 ، ص 4 . ابن سينا ، حسين بن عبد اللّه ، منطق المشرقيين ، ص 29 . دلالت مطابقى دلالت لفظ بر تمام معناى موضوع له دلالت مطابقى ، از اقسام دلالت لفظى و مقابل دلالت التزامى و تضمنى بوده و عبارت است از دلالت لفظ بر تمام معناى موضوع له خود ، مانند : دلالت لفظ « كتاب « بر تمام معناى آن ، كه در نتيجه ، هرگاه لفظ « كتاب « به كار برده شود ، همه اجزاى آن ، چون ورق‌ها ، جلد و . . . داخل در معناى آن مىباشد . چون لفظ و معنا باهم مطابقت دارند ، به اين دلالت ، دلالت مطابقى يا تطابقى گفته مىشود . ملا عبد اللّه بن حسين يزدى ، الحاشية ، ص ( 23 - 22 ) . سبزوارى ، هادى بن مهدى ، شرح المنظومة - منطق ، ص ( 104 - 103 ) . صدر الدين شيرازى ، محمد بن ابراهيم ، منطق نوين ، ص 131 . علامه حلى ، حسن بن يوسف ، الجوهر النضيد ، ص 8 . ابن سينا ، حسين بن عبد اللّه ، اشارات و تنبيهات ، ص 139 . ابن سينا ، حسين بن عبد اللّه ، الشفاء - المنطق ، ج 1 ، جزء 2 ، ص 43 . قطب الدين رازى ، محمد بن محمد ، تحرير القواعد المنطقيّة فى شرح رسالة الشّمسيّة ، ص ( 29 - 28 ) . شهابى ، محمود ، رهبر خرد ، ص 19 . خوانسارى ، محمد ، منطق صورى ، جزء 1 ، ص 60 . بهمنيار بن مرزبان ، التحصيل ، ص 13 . مظفر ، محمد رضا ، المنطق ، ص 39 . دلالت معنوى ر . ك : دلالت اشاره دلالت مفهومى دلالت لفظ بر لازم معناى منطوقى دلالت مفهومى ، از اقسام دلالت لفظى و مقابل دلالت منطوقى بوده و به دلالت لفظ بر معناى لازم جمله ، گفته مىشود ؛ يعنى معناى مفهومى ، به‌طور مستقيم از جمله به دست نمىآيد ، بلكه لازم معناى منطوقى است ، هرچند در اينكه اين لزوم ، لزوم بيّن به معنى الاخص است ( قول مشهور ) يا غير آن ، اختلاف وجود دارد ؛ براى مثال ، در روايت آمده است : « اذا بلغ الماء قدر كرّ لا ينجّسه